Περιφερειακά ΜΜΕ και παραπληροφόρηση: αδύναμος κρίκος ή αντίδοτο;

ΠΑΝΕΛ 13ο Athens Alitheia Forum

Τα περιφερειακά Μέσα δεν θα μπορούσαν να λείπουν από το Athens Alitheia Forum, όπου σημαντικοί εκπρόσωποί τους συγκρότησαν το 13ο πάνελ, με θέμα: «Περιφερειακά ΜΜΕ και παραπληροφόρηση: αδύναμος κρίκος ή αντίδοτο;».

Οι ίδιοι συνεχάρησαν τους διοργανωτές και χαιρέτισαν το συνέδριο, επιβεβαιώνοντας την αναγκαιότητά του στο παρόν, αλλά και στα χρόνια που έρχονται. Συντονίστρια του πάνελ ήταν η Μαρία Τσατζαλή, δημοσιογράφος του STAR Κεντρικής Ελλάδας, η οποία τόνισε σχετικά με το θέμα του πάνελ: «Η συζήτηση για την παραπληροφόρηση, τα τελευταία χρόνια, έχει επικεντρωθεί κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στους αλγόριθμους και στις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες. Ωστόσο, υπάρχει ένας κρίσιμος πυλώνας του ενημερωτικού οικοσυστήματος, που συχνά παραβλέπεται. Τα περιφερειακά Μέσα Ενημέρωσης. Τα Μέσα που βρίσκονται πιο κοντά στις τοπικές κοινωνίες, γνωρίζουν καλύτερα τα ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες και λειτουργούν πολλές φορές ως ο πρώτος δίαυλος πληροφόρησης για σημαντικά θέματα που αφορούν στην καθημερινότητα, την οικονομία, την τοπική αυτοδιοίκηση και την κοινωνική συνοχή. Ταυτόχρονα, όμως, λειτουργούν σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλονπρέπει να γνωρίζετεμε περιορισμένους πόρους, πολύ έντονο ανταγωνισμό από τις ψηφιακές πλατφόρμες και αυξημένη πίεση ταχύτητας στην παραγωγή ειδήσεων. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, λοιπόν, τίθεται το κρίσιμο ερώτημα αν μπορούν τα περιφερειακά Μέσα Ενημέρωσης να αποτελέσουν φραγμό στην παραπληροφόρηση ή κινδυνεύουν να καταστούν ευάλωτα απέναντι της».

Η ομιλήτρια Βιργινία Δημαρέση, αρχισυντάκτρια STATUS FM107,7 και μέλος ΕΣΗΕΜΘ, είπε αναφορικά με το θέμα: «Θα έλεγα ότι είμαστε οι πρώτοι κυματοθραύστες, υπό την έννοια ότι καλούμαστε να απαντήσουμε στα πάντα, σε όποια απορία έχει ο πολίτης κι αυτό δεν είναι πάρα πολύ εύκολο, γιατί έχουν συνηθίσει πολλοί να νομίζουν ότι οι δημοσιογράφοι είναι πανεπιστήμονες, παντογνώστες. Δεν είμαστε καθόλου έτσι. Αναφερόμαστε πάντα στους ειδικούς, έχουμε κέντρο αναφοράς τους ειδικούς για κάθε θέμα και προστρέχουμε σε αυτούς για κάθε ειδικό θέμα. Πολλές φορές, όμως, δυστυχώς, υπάρχει και το φαινόμενο αντί να είμαστε οι κυματοθραύστες, να είμαστε αυτοί που προκαλούμε και την πρώτη τρικυμία ή το πρώτο μικρό τσουνάμι». Η ίδια, λίγο αργότερα, συνέχισε λέγοντας: «Εγώ λογοδοτώ στην Ένωσή μου, μπορώ να περάσω από πειθαρχικό, μπορεί να διαγραφώ και είναι ένα τεράστιο θέμα αυτό. Ένα τεράστιο θέμα είναι, επίσης, ότι καλούμαστε να διαχειριστούμε πολύ ανυπόγραφη πληροφορία, η οποία έρχεται από τα social και από σάιτ τα οποίαδεν ξέρω πώςείναι ανώνυμα».

Ο επόμενος ομιλητής Αντώνης Δημητρίου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΚΡΗΤΗ TV και πρόεδρος Ένωσης ΕΕΤΕΠ, ο οποίος αποκάλεσε την παραπληροφόρηση «κορυφή του παγόβουνου» και τόνισε μεταξύ άλλων: «Αν περιμένουμε να αντιμετωπίσουμε την παραπληροφόρηση μόνο με τεχνολογία, μεγάλα budget, software και αλγόριθμους, ναι τα περιφερειακά Μέσα δεν έχουν επαρκή εργαλεία. Η περιφέρεια μπορεί να μην έχει πάντα τους ίδιους τεχνολογικούς πόρους με τα μεγάλα κανάλια, αλλά ακολουθούμε. Έχουμε, όμως, τρεις βασικές έννοιες: εγγύτητα, πραγματικότητα και εμπιστοσύνη. Πάνω σε αυτούς τους άξονες στηρίζουμε απόλυτα την πορεία μας και τη λειτουργία μας. Μέσα από αυτούς τους τρεις άξονες και για 35 χρόνια αυτοί που μείναμε έχουμε δημιουργήσει μια κατάσταση απίστευτης αξιοπιστίας.  Υπάρχουν έρευνες, υπάρχουν μετρήσεις. Η διαφορά μας από τα κεντρικά μέσα είναι τεράστια. Η αξιοπιστία που δηλώνεται για τα περιφερειακά μέσα ξεπερνάει το 75% – 80%.  Και στο θέμα της αξιοπιστίας είμαστε στο γήπεδό μας.  Παίζουμε μόνοι μας και θα πρέπει να ξεχωρίσουμε το θέμα της είδησης, αυτή που παράγεται στις περιοχές μας και αυτή η οποία μας έρχεται από πρακτορεία και τα λοιπά. Αυτή που παράγεται στην περιοχή μας είναι απολύτως αξιόπιστη, δεν γίνεται να μην είναι. Ζούμε μέσα στην κοινωνία και αυτό που θα συμβεί, το ψέμα ή η παραπληροφόρηση, την επόμενη στιγμή θα το δούμε μπροστά μας».

Ο ομιλητής του πάνελ Σπύρος Καμπιώτης, ιδιοκτήτης και διευθυντής IONIAN TV και αντιπρόεδρος ΕΕΤΕΠ, είπε για την παραπληροφόρηση στα περιφερειακά Μέσα: «Ως περιφερειακά Μέσα να πούμε ότι το κομμάτι που αφορά στην παραπληροφόρηση είναι ξένο. Οι μικρές κοινωνίες, όσο πιο μικρές είναι οι κοινωνίες, η περιφέρεια δεν χωράει από τέτοια παιχνίδια, με αποτέλεσμα να ξέρει ο καθένας όχι μόνο την ποιότητα και την εγκυρότητα της είδησης ή της πληροφορίας, αλλά να ξέρει πάρα πολύ καλά και εκείνον ο οποίος μεταδίδει ή αναπαράγει μία πληροφορία. Με λίγα λόγια ξέρει ο καθένας στην περιφέρεια τον διπλανό του με το μικρό του όνομα. Ξέρουμε ποιος είναι ποιος. Το ένα μέρος είναι αυτό. Ότι είναι πάρα πολύ σπάνιο το φαινόμενο στην περιφέρεια να αναπαράγει κάποιος παραπληροφόρηση ή fake news, εκτός από μεμονωμένες περιπτώσεις οι οποίες μπορεί να υπάρχουν αλλά, όπως σας είπα, η περιφέρεια μπορεί να φιλτράρει από μόνη της, η κοινωνία, το τί είναι σωστό και το τι είναι λάθος, το τι είναι αλήθεια και τι είναι ψέμα. Από την άλλη, όμως, πλευρά, αυτή η αστάθεια που υπάρχει, που την περιέγραψε πριν από λίγο ο κύριος Δημητρίου, ο συνάδελφος, αυτή η αστάθεια δημιουργεί και ανυπαρξία μέχρι σήμερα ενός οικοσυστήματος. Πάρα πολλά χρόνια, 35 χρόνια λειτουργούμε χωρίς άδειες. Είμαστε μέσα ενημέρωσης περιφερειακά, τηλεοπτικά κανάλια χωρίς άδειες λειτουργίας. Μέσα, λοιπόν, σε αυτό το οικοσύστημα στο οποίο υπάρχουμε είναι δεδομένο ότι η αδυναμία, πολλές φορές, οδηγεί πολλούς συνάδελφους στο να μην μπορούν να παράξουνπεριεχόμενο και μοιραία γίνονται, αν θέλετε, και αναμεταδότες είδησης».

Επόμενος ομιλητής του πάνελ ο Δημήτρης Πλεμμένος, διευθυντής σύνταξης της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Μεσσηνίας και αντιπρόεδρος ΣΗΠΕ, τόνισε: «Αν τα περιφερειακά μέσα είναι αντίδοτο ή αδύναμος κρίκος και θα πω ότι είναι πρωτίστως αντίδοτο για δύο συγκεκριμένους λόγους.  Είναι η εγγύτητα και η ιστορικότητα. Ο περιφερειακός τύπος, ξεκινώντας από την ιστορικότητα, είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την τοπική κοινωνία και την τοπική ιστορία με συνεχή παρουσία 50-60 χρόνων, ακόμα και 100 χρόνων σε πολλές περιπτώσεις, γεγονός που έχει χτίσει μία μεγάλη εμπιστοσύνη με την τοπική κοινωνία». Ο ίδιος συνέχισε λέγοντας: «Η εγγύτητα στον πολίτη και το γεγονός ότι τόσο οι δημοσιογράφοι και στην συντριπτική τους πλειοψηφία και οι ιδιοκτήτες είναι μέρη των τοπικών κοινωνιών, θα κυκλοφορήσουν την άλλη μέρα στην πόλη, στα ίδια στέκια με τους πολίτεςαναγνώστες. Αυτό δημιουργεί μία πολύ μεγάλη ευθύνη και εκ των πραγμάτων καταλαβαίνουμε ότι, αν εμείς γίνουμε φορείς αναπαραγωγής fake news θα έρθουμε πολύ άμεσα αντιμέτωποι με τη δυσαρέσκεια, ακόμα και με τη χλεύη των αναγνωστώνσυμπολιτών μας. Συνεπώς, νομίζω ότι όλο αυτό το πλαίσιο έχει χτίσει ένα σημαντικό τείχος εμπιστοσύνης με τους πολίτες και κατ΄ επέκταση τους αναγνώστες, το οποίο έχει αποτυπωθεί άλλωστε και σε μετρήσεις, ακόμα και οι έρευνες του Ινστιτούτου του Reuters τα τελευταία δύο χρόνια έχουν βγάλει τα περιφερειακά μέσα και τον περιφερειακό Τύπο στην πρώτη θέση της εμπιστοσύνης, έναντι των πολιτών».

Ακόμη ένας ομιλητής ήταν ο Αντώνιος Πουγαρίδης, εκδότης εφημερίδας ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ και διευθυντής TRUE STORYRADIO Ν. Κοζάνης, είπε σχετικά: «Εννοείται ότι γνωρίζουμε τις πηγές μας. Άλλωστε για να το πούμε σχηματικά το τι γίνεται σε Δήμο, ένα περιφερειακό μέσο μπορεί να το καλύψει ευκολότερα και ασφαλέστερα από το τι γίνεται σε έναν διάδρομο ενός Υπουργείου που καλείται ένα εθνικής εμβέλειας μέσο. Οπότε για εμάς ναι, αυτή η εγγύτητα παίζει ρόλο. Πολύ σπουδαίο αυτό που είπε και ο Σπύρος Καμπιώτης, ότι εμείς τους βλέπουμε κάθε μέρα τους αναγνώστες μας και αξιολογούμαστε όχι μόνο ηθικά αλλά και εμπορικά. Γιατί αν πεις μια, δυο, τρεις φορές ψευδείς ειδήσεις θα δεις μια απώλεια ενός αριθμού συνδρομητών στις περιφερειακές εφημερίδες, που είναι στυλοβάτης οι συνδρομητές της βιωσιμότητάς μας, που ξέρετε είναι πολύ μεγάλη τιμή για τις παραδοσιακές εφημερίδες να έχεις ανθρώπους που 30 και 35 χρόνια πληρώνουν για να σε διαβάζουν. Είναι σπουδαίο πράγμα».

Τέλος, ομιλητής του πάνελ ήταν ο Σταύρος Φανφάνης, εκδότης και διευθυντής του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Ο ΧΡΟΝΟΣ της Κομοτηνής είπε ότι «ο ρόλος των περιφερειακών Μέσων είναι να εκπαιδεύουν το κοινό τους» και τόνισε μεταξύ άλλων: «Το θέμα είναι να μπορούμε να δημιουργήσουμε αντίμετρα και κυρίως να εκπαιδευτούμε, καθώς η ταχύτητα με την οποία γίνεται η μεταφορά των δεδομένων στην εποχή μας είναι αυτή που δημιουργεί το πρόβλημα. Να μπορούμε και εμείς να δημιουργήσουμε αντανακλαστικά, τόσο ως Μέσα αλλά και ως ακροατήριο, απέναντι σε αυτόν τον κυκεώνα της πληροφορίας. Πως μπορούμε να το πετύχουμε αυτό; Έχει συζητηθεί πολλάκιςαυτό το διήμερο και νομίζω ότι έχουν ακουστεί πολύ ενδιαφέρουσες λύσεις. Εγώ από την πλευρά μου, ως ιδιοκτήτης μέσων θα πω ότι για να μπορέσουμε να το πετύχουμε πρέπει να αφήσουμε τους δημοσιογράφους να κάνουν την δουλειά τους». Ο κ. Φανφάνης συνέχισε λέγοντας: «Έχουμε έλλειψη από δημοσιογράφους στην περιφέρεια και ψάχνουμε και φτιάχνουμε δημοσιογράφους. Πιέζουμε πολύ τους δημοσιογράφους μας γιατί καλούμαστε να ανταποκριθούμε σε πάρα πολλά πράγματα καθημερινά. Αυτή η πίεση, λοιπόν, μπορεί να δημιουργήσει, μάλλον μπορεί να αποφέρει το λάθος το οποίο θα έρθει από τον δημοσιογράφο, για το οποίο δεν ευθύνεται ο ίδιος, αλλά η πίεση η καθημερινή, την οποία εμείς επιβάλλουμε. Άρα ένα αντίμετρο είναι να χαλαρώσουμε τους ρυθμούς, αν αφήσουμε τους ανθρώπους να κάνουν την δουλειά τους όπως πρέπει και όπως είναι εκπαιδευμένοι».

Το συνέδριο μεταδίδεται ζωντανά μέσω YouTube από το κανάλι της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://youtube.com/live/UnTGoXgetBQ

Το πρόγραμμα του Συνεδρίου μπορείτε να το βρείτε εδώ: https://media.gov.gr/athensalitheiaforum/

https://www.dropbox.com/scl/fo/9mg0aen6s9uxbusobgniq/AOtHfCUgN0Cb4aodYcXFnkc?rlkey=timugczkrb6g1ud6if0k79ue0&st=cy30mu7n&dl=0

Time Stamps: 6:16:06 6:58:34