Επιτροπή ενόρκων στο Λος Άντζελες εξέδωσε πρωτοφανή απόφαση υπέρ νεαρής γυναίκας που μήνυσε τη Meta και το YouTube για τον εθισμό της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατά την παιδική της ηλικία.
Οι ένορκοι έκριναν ότι η Meta, η οποία κατέχει το Instagram, το Facebook και το WhatsApp, καθώς και η Google, ιδιοκτήτρια του YouTube, σχεδίασαν σκόπιμα εθιστικές πλατφόρμες που έβλαψαν την ψυχική υγεία της 20χρονης. H Kaley έλαβε αποζημίωση 3 εκατομμυρίων δολαρίων σε μια απόφαση που ενδέχεται να επηρεάσει εκατοντάδες παρόμοιες υποθέσεις που εκκρεμούν στα δικαστήρια των ΗΠΑ.
Οι δικηγόροι της Meta υποστήριξαν ότι, παρότι η Kaley αντιμετώπισε δυσκολίες στη ζωή της, η χρήση του Instagram δεν προκάλεσε ούτε συνέβαλε ουσιαστικά σε αυτές.
Σε ανακοίνωσή της, η Meta ανέφερε: «Διαφωνούμε με σεβασμό με την απόφαση και εξετάζουμε τα νομικά μας βήματα».
Εκπρόσωπος της Google δήλωσε: «Διαφωνούμε με την απόφαση και σκοπεύουμε να ασκήσουμε έφεση. Η υπόθεση αυτή παρερμηνεύει το YouTube, το οποίο είναι μια υπεύθυνα σχεδιασμένη πλατφόρμα streaming και όχι μέσο κοινωνικής δικτύωσης».
Οι ένορκοι έκριναν ότι η Meta φέρει το 70% της ευθύνης για τη ζημία της ενάγουσας, ενώ το YouTube το 30%, πράγμα που σημαίνει ότι η Meta θα καταβάλει το μεγαλύτερο μέρος της αποζημίωσης.
Ένα ακόμη είδος αποζημίωσης, οι τιμωρητικές αποζημιώσεις (punitive damages), δεν έχει ακόμη καθοριστεί από το δικαστήριο. Σύμφωνα με τη νομοθεσία της πολιτείας, μπορεί να φτάσουν έως και τα 30 εκατομμύρια δολάρια.
Γονείς άλλων παιδιών, που δεν συμμετείχαν στην αγωγή αλλά ισχυρίζονται ότι επίσης υπέστησαν βλάβη από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, βρίσκονταν έξω από το δικαστήριο την Τετάρτη, όπως και σε πολλές ημέρες κατά τη διάρκεια της πεντά εβδομάδων δίκης.
Όταν ανακοινώθηκε η απόφαση, γονείς και κηδεμόνες πανηγύριζαν και αγκαλιάζονταν με άλλους υποστηρικτές που περίμεναν την ετυμηγορία.
Η απόφαση στο Λος Άντζελες ήρθε μία ημέρα μετά από απόφαση ενόρκων στο Νέο Μεξικό, που έκρινε επίσης τη Meta υπεύθυνη για τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες της έθεσαν σε κίνδυνο παιδιά και τα εξέθεσαν σε σεξουαλικό περιεχόμενο και επαφές με θηρευτές.
Ο Mike Proulx, διευθυντής έρευνας στη Forrester, δήλωσε ότι οι διαδοχικές αυτές αποφάσεις υποδηλώνουν ένα «σημείο καμπής» στη σχέση μεταξύ εταιρειών κοινωνικών μέσων και κοινού. «Η αρνητική στάση απέναντι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αυξάνεται εδώ και χρόνια και τώρα έχει φτάσει στο αποκορύφωμά της», είπε.
Κατά την εμφάνισή του ενώπιον των ενόρκων τον Φεβρουάριο, ο Mark Zuckerberg, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Meta, επικαλέστηκε την πάγια πολιτική της εταιρείας που δεν επιτρέπει χρήστες κάτω των 13 ετών στις πλατφόρμες της.
Όταν του παρουσιάστηκαν εσωτερικές έρευνες και έγγραφα που έδειχναν ότι μικρότερα παιδιά χρησιμοποιούσαν πράγματι τις πλατφόρμες, ο Zuckerberg είπε ότι «πάντα ευχόταν» να υπήρχε ταχύτερη πρόοδος στον εντοπισμό χρηστών κάτω των 13 ετών, επιμένοντας ότι η εταιρεία «έφτασε στο σωστό σημείο με τον χρόνο». Παρότι η Google, ως ιδιοκτήτρια του YouTube, ήταν επίσης κατηγορούμενη, το μεγαλύτερο μέρος της δίκης επικεντρώθηκε στο Instagram και τη Meta.
Οι Snap και TikTok ήταν επίσης αρχικά κατηγορούμενες, αλλά κατέληξαν σε εξωδικαστικό συμβιβασμό με την Kaley πριν από τη δίκη. Οι δικηγόροι της Kaley υποστήριξαν ότι η Meta και το YouTube δημιούργησαν «μηχανές εθισμού» και απέτυχαν στην ευθύνη τους να αποτρέψουν την πρόσβαση παιδιών στις πλατφόρμες τους.
Η Kaley δήλωσε ότι άρχισε να χρησιμοποιεί το Instagram σε ηλικία 9 ετών και το YouTube από τα 6, χωρίς να υπάρξει καμία προσπάθεια να μπλοκαριστεί λόγω ηλικίας.
«Σταμάτησα να ασχολούμαι με την οικογένειά μου επειδή περνούσα όλο τον χρόνο μου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», είπε στην κατάθεσή της.
Ανέφερε επίσης ότι σε ηλικία 10 ετών άρχισε να βιώνει άγχος και κατάθλιψη, διαταραχές για τις οποίες διαγνώστηκε αργότερα από θεραπευτή. Επιπλέον, άρχισε να έχει εμμονή με την εμφάνισή της και να χρησιμοποιεί φίλτρα στο Instagram που άλλαζαν τα χαρακτηριστικά της – κάνοντας τη μύτη της μικρότερη και τα μάτια της μεγαλύτερα – σχεδόν από την αρχή της χρήσης της πλατφόρμας.
Έκτοτε έχει διαγνωστεί με δυσμορφική διαταραχή σώματος (body dysmorphia), μια πάθηση που προκαλεί υπερβολική ανησυχία για την εμφάνιση και στρεβλή αυτοεικόνα. Οι δικηγόροι της υποστήριξαν ότι χαρακτηριστικά του Instagram, όπως η ατελείωτη κύλιση (infinite scroll), έχουν σχεδιαστεί για να προκαλούν εθισμό.
Επίσης, ανέφεραν ότι οι στόχοι ανάπτυξης της Meta στόχευαν στη προσέλκυση νέων χρηστών, καθώς αυτοί είναι πιο πιθανό να παραμείνουν στις πλατφόρμες για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Κατά τη διάρκεια της δίκης, ο Adam Mosseri, επικεφαλής του Instagram, απέρριψε τον ισχυρισμό ότι η χρήση της πλατφόρμας για έως και 16 ώρες σε μία ημέρα αποτελεί απόδειξη εθισμού, χαρακτηρίζοντάς την απλώς «προβληματική».
Οι δικηγόροι της Kaley δήλωσαν ότι η απόφαση των ενόρκων «στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι καμία εταιρεία δεν είναι υπεράνω ευθυνών όταν πρόκειται για τα παιδιά μας».
Μια ακόμη υπόθεση κατά της Meta και άλλων πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιούνιο σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της Καλιφόρνια.
Υπό στενότερο έλεγχο τίθενται Meta (Instagram, Facebook, WhatsApp) και Alphabet (Google, YouTube) μετά τις πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις σε Καλιφόρνια και Νέο Μεξικό, καθώς οι ενάγοντες προωθούν νομικές θεωρίες που στοχεύουν στο να καταστήσουν τις πλατφόρμες υπεύθυνες για ψυχικές βλάβες σε παιδιά.
Τι αποφάσισε το δικαστήριο του Λος Αντζελες
Οι ένορκοι αποφάσισαν χθες, Τετάρτη, πως Meta και Google οφείλουν να καταβάλουν συνολικά 6 εκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση στην ενάγουσα Kaley G.M., μια 20χρονη που δήλωσε ότι υπέφερε από κατάθλιψη και αυτοκτονικές σκέψεις, αφού εθίστηκε στις πλατφόρμες των εταιρειών σε νεαρή ηλικία, εξαιτίας του σχεδιασμού τους που αποσκοπεί στο να δημιουργήσει εθισμό. Οι ένορκοι έκριναν ότι τόσο η Meta όσο και η Google ενήργησαν με αμέλεια στον σχεδιασμό των πλατφορμών τους και απέτυχαν να προειδοποιήσουν τους καταναλωτές για τους κινδύνους τους.
Τι συνέβη στο Νέο Μεξικό
Σε άλλη υπόθεση, σώμα ενόρκων στο Νέο Μεξικό την Τρίτη αποφάσισε ότι η Meta πρέπει να καταβάλει 375 εκατομμύρια δολάρια, αφού έκρινε ότι η εταιρεία παραπλάνησε τους χρήστες σχετικά με την ασφάλεια του Facebook και του Instagram, ενώ ταυτόχρονα επέτρεπε τη σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων σε αυτές τις πλατφόρμες, σε αγωγή που κατατέθηκε από τον γενικό εισαγγελέα της πολιτείας.
Γιατί είναι σημαντικές αυτές οι δίκες
Οι δίκες αυτές ήταν οι πρώτες που εξέτασαν αν οι τεχνολογικοί κολοσσοί μπορούν να θεωρηθούν νομικά υπεύθυνοι για τον σχεδιασμό εφαρμογών που κατηγορούνται ότι βλάπτουν την ψυχική υγεία των νέων. Η Meta, το Snapchat και η μητρική του εταιρεία Snap Inc., το YouTube της Google, καθώς και το TikTok και η μητρική του εταιρεία ByteDance, αντιμετωπίζουν χιλιάδες αγωγές σε ομοσπονδιακά και πολιτειακά δικαστήρια, με ισχυρισμούς ότι σχεδίασαν εν γνώσει τους τις πλατφόρμες τους με χαρακτηριστικά που προκαλούν εθισμό σε παιδιά και εφήβους, συμβάλλοντας σε μια κρίση ψυχικής υγείας.
Τι σημαίνει η απόφαση για άλλες αγωγές
Η δίκη στο Λος Άντζελες αναμένεται να λειτουργήσει ως «πιλότος» για τις χιλιάδες παρόμοιες αγωγές που έχουν συγκεντρωθεί στα δικαστήρια της Καλιφόρνιας. Οι αποφάσεις σε τέτοιες υποθέσεις χρησιμοποιούνται συχνά από δικαστές και δικηγόρους για να εκτιμήσουν την πιθανή αξία των υπόλοιπων αξιώσεων και να καθοδηγήσουν διαπραγματεύσεις για συμβιβασμό. Συνήθως, διεξάγονται πολλές τέτοιες δίκες πριν επιτευχθεί μια ευρύτερη συμφωνία ή επίλυση.
Ποιες άλλες αγωγές εκκρεμούν
Όπως αναφέρει το Reuters, πέρα από τις υποθέσεις στα πολιτειακά δικαστήρια της Καλιφόρνιας, περισσότερες από 2.400 αγωγές έχουν μαζευτεί στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της Καλιφόρνια κατά της Meta και άλλων εταιρειών κοινωνικών δικτύων με παρόμοιους ισχυρισμούς. Η ομοσπονδιακή αυτή διαδικασία περιλαμβάνει επίσης αγωγές από γενικούς εισαγγελείς πολιτειών που ισχυρίζονται ότι προκλήθηκε ζημία στις πολιτείες τους, καθώς και υποθέσεις από σχολικές περιφέρειες που υποστηρίζουν ότι ο εθισμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει προκαλέσει σοβαρές διαταραχές και προβλήματα με υψηλό κόστος.
Παρότι μπορεί να υπάρχει κάποιος συντονισμός μεταξύ πολιτειακών και ομοσπονδιακών δικαστηρίων, οι αποφάσεις των πολιτειακών δικαστηρίων συνήθως δεν επηρεάζουν άμεσα τις ομοσπονδιακές υποθέσεις.
Ποια νομικά ζητήματα παραμένουν
Τόσο οι υποθέσεις στο Νέο Μεξικό όσο και στην Καλιφόρνια ανέδειξαν μια βασική νομική διαμάχη που πιθανότατα θα επηρεάσει τις μελλοντικές υποθέσεις: σε ποιο βαθμό η ομοσπονδιακή νομοθεσία προστατεύει τις εταιρείες κοινωνικών δικτύων από ευθύνη.
Η Meta, η Google και άλλες εταιρείες υποστηρίζουν ότι τέτοιες αγωγές αποκλείονται από το Άρθρο 230 του Νόμου περί Ευπρέπειας στις Επικοινωνίες (Communications Decency Act), το οποίο γενικά προστατεύει τις πλατφόρμες από ευθύνη για περιεχόμενο που δημιουργούν οι χρήστες. Οι ενάγοντες, αντίθετα, υποστηρίζουν ότι οι αξιώσεις τους αφορούν τα χαρακτηριστικά του σχεδιασμού των πλατφορμών που προκαλούν βλάβη και όχι το ίδιο το περιεχόμενο.
Οι δικαστές στο Λος Άντζελες και στη Σάντα Φε απέρριψαν το επιχείρημα των εταιρειών, ανοίγοντας το δρόμο για να γίνουν οι δίκες. Οι αποφάσεις ενδέχεται να αποτελέσουν βάση για εφέσεις, δίνοντας στα ανώτερα δικαστήρια την ευκαιρία να αποφανθούν για το αν το Άρθρο 230 εφαρμόζεται σε υποθέσεις που εστιάζουν στον σχεδιασμό των πλατφορμών και όχι στο περιεχόμενο.
Τι γίνεται μετά τις αποφάσεις
Τον Μάιο, ο δικαστής στο Νέο Μεξικό θα επιβλέψει μια δεύτερη φάση της δίκης, όπου ο γενικός εισαγγελέας της πολιτείας θα ζητήσει δικαστική εντολή που να υποχρεώνει τη Meta να προβεί σε αλλαγές στις πλατφόρμες της, καθώς και επιπλέον χρηματικές αποζημιώσεις.
Η Meta δήλωσε ότι θα ασκήσει έφεση και για τις δύο αποφάσεις, ενώ η Google ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει έφεση για την υπόθεση στο Λος Άντζελες.
Πέρα από το ζήτημα του Άρθρου 230, οι εταιρείες ενδέχεται να στηρίξουν τις εφέσεις τους και σε διαδικαστικά θέματα της δίκης, όπως αποφάσεις του δικαστή σχετικά με αποδεικτικά στοιχεία ή τη συμπεριφορά ενόρκων και δικηγόρων.
Θα υπάρξουν κι άλλες δίκες;
Ναι, τόσο σε πολιτειακά όσο και σε ομοσπονδιακά δικαστήρια. Μια δίκη έχει προγραμματιστεί για τον Ιούνιο σε ομοσπονδιακό δικαστήριο σχετικά με αγωγή σχολικής περιφέρειας στην κομητεία Breathitt του Κεντάκι κατά των Meta, ByteDance, Snap και Google, σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα.
Στα πολιτειακά δικαστήρια της Καλιφόρνιας, μια ακόμη δίκη αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιούλιο, με αντικείμενο αξιώσεις κατά των Instagram, YouTube, TikTok και Snapchat.
Πηγή: skai.gr