Ερώτηση προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κατέθεσε ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, θέτοντας το ζήτημα των αδιάθετων ποσοτήτων πορτοκαλιών στη Λακωνία και της κατάρρευσης των τιμών παραγωγού. Ο βουλευτής επικαλέστηκε καταγγελίες παραγωγών, σύμφωνα με τις οποίες η φετινή σοδειά μένει σε μεγάλο βαθμό απούλητη, ενώ οι τιμές δεν καλύπτουν καν το κόστος καλλιέργειας.
Το πρόβλημα, όπως το περιέγραψε ο Βελόπουλος
Σύμφωνα με την ερώτηση, το πορτοκάλι που προορίζεται για χυμοποίηση αποζημιώνεται σήμερα γύρω στα 0,12 ευρώ το κιλό, ενώ το βρώσιμο πορτοκάλι πωλείται μεταξύ 0,25 και 0,30 ευρώ το κιλό – τιμές που, όπως αναφέρεται, δεν επαρκούν για να καλύψουν το κόστος παραγωγής. Ο βουλευτής απέδωσε την κατάσταση στον ανταγωνισμό από εισαγόμενα πορτοκάλια τρίτων χωρών, κυρίως από την Αίγυπτο, στη μειωμένη ζήτηση στην αγορά χυμοποίησης, αλλά και στην απώλεια της ρωσικής αγοράς μετά το εμπάργκο στα αγροτικά προϊόντα.
Παράλληλα, έθεσε ζήτημα ισότιμων όρων ανταγωνισμού, ζητώντας διευκρινίσεις για το αν οι έλεγχοι στα εισαγόμενα πορτοκάλια είναι επαρκείς ώστε να διασφαλίζεται πως δεν χρησιμοποιούνται φυτοπροστατευτικές ουσίες απαγορευμένες στην Ε.Ε. Ζήτησε επίσης να διερευνηθεί ο τρόπος διαμόρφωσης των τιμών στη βιομηχανία χυμοποίησης από τις αρμόδιες ελεγκτικές και ανταγωνιστικές αρχές, καθώς και να παρουσιαστεί ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός του Υπουργείου για τη στήριξη της εσπεριδοκαλλιέργειας στη Λακωνία.
Η απάντηση του Υφυπουργού
Στην απάντησή του, ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Ιωάννης Ανδριανός, παρέθεσε αναλυτικά τα μέτρα στήριξης που προβλέπονται από το Στρατηγικό Σχέδιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023-2027, μέσω και των δύο πυλώνων χρηματοδότησης.
Στον Πυλώνα Ι αναφέρθηκε στη βασική και την αναδιανεμητική ενίσχυση, καθώς και στη συνδεδεμένη εισοδηματική στήριξη ειδικά για τα πορτοκάλια που οδηγούνται σε χυμοποίηση, υπό την προϋπόθεση παράδοσης συγκεκριμένης ποσότητας στη βιομηχανία. Ανέφερε επίσης οικολογικά προγράμματα (όπως η μέθοδος «κομφούζιο» και η βιολογική γεωργία στα εσπεριδοειδή) και τη χρηματοδότηση επιχειρησιακών προγραμμάτων Οργανώσεων Παραγωγών.
Στον Πυλώνα ΙΙ γίνεται λόγος για ενισχύσεις μετατροπής σε βιολογικές πρακτικές, επενδυτικά σχέδια βελτίωσης εκμεταλλεύσεων, δράσεις εξοικονόμησης νερού, στήριξη επενδύσεων σε μεταποίηση και εμπορία, ενισχύσεις κυκλικής οικονομίας, εγκατάσταση νέων γεωργών, συγκρότηση οργανώσεων παραγωγών, συστήματα ποιότητας, καθώς και προγράμματα LEADER, κατάρτισης και γεωργικών συμβούλων. Προβλέπονται επίσης χρηματοδοτικά εργαλεία με δάνεια και εγγυήσεις με ευνοϊκούς όρους.
Οι έλεγχοι στις εισαγωγές
Ο Υφυπουργός παρέθεσε στοιχεία από το πληροφοριακό σύστημα ΜΕΝΟ (Μητρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών), σύμφωνα με τα οποία από την 1η Ιανουαρίου 2024 έως τις 2 Ιουλίου 2026 αναγγέλθηκαν συνολικά 2.172 φορτία εσπεριδοειδών εκτός Ε.Ε., εκ των οποίων ελέγχθηκε το 43% (943 φορτία). Από αυτά, 7 φορτία δεσμεύτηκαν λόγω μη συμμόρφωσης.
Ειδικά για την Αίγυπτο, καταγράφηκαν 410 αναγγελίες συνολικής ποσότητας περίπου 16.000 τόνων στην ίδια περίοδο, με τις εισαγωγές να μην ξεπερνούν, σύμφωνα με την απάντηση, τους 20.000 τόνους ετησίως και χωρίς ανοδική τάση τα τελευταία χρόνια. Αναφέρθηκε επίσης ότι τα πορτοκάλια αιγυπτιακής προέλευσης υπόκεινται σε καθεστώς αυξημένων ελέγχων για υπολείμματα φυτοφαρμάκων, με το ποσοστό δειγματοληψίας να έχει μειωθεί από 20% σε 10% μετά από τροποποίηση της σχετικής ενωσιακής νομοθεσίας τον Φεβρουάριο του 2026. Το 2025 διενεργήθηκαν 17 σχετικοί έλεγχοι χωρίς ευρήματα μη συμμόρφωσης, ενώ μέχρι τις 7 Αυγούστου 2026 από τα 16 δείγματα που εξετάστηκαν, ένα βρέθηκε με υπέρβαση ορίων και κοινοποιήθηκε στο ευρωπαϊκό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης (iRASFF).
Παράλληλα, στο πλαίσιο εκτάκτων ελέγχων για την αντιμετώπιση φαινομένων «ελληνοποίησης», πραγματοποιήθηκαν 1.361 έλεγχοι σε επιχειρήσεις τυποποίησης, χονδρικής και λιανικής, καθώς και σε σημεία εξόδου της χώρας, με 280 μη συμμορφώσεις και επιβολή 146 κυρώσεων.
Δεδομένα για τη Λακωνία
Στην απάντηση σημειώνεται ότι, σύμφωνα με το Εθνικό Μητρώο Αγροτικών Συνεταιρισμών 2025, δεν υφίσταται στην Περιφερειακή Ενότητα Λακωνίας αναγνωρισμένη Οργάνωση Παραγωγών με πορτοκάλια. Σύμφωνα με στοιχεία ΟΣΔΕ 2025, στην περιοχή καλλιεργούνται πορτοκαλιές σε έκταση 6.655,64 εκτάρια από 8.863 παραγωγούς, εκ των οποίων 838,82 εκτάρια, με 1.809 παραγωγούς, αφορούν καλλιέργειες προοριζόμενες για χυμοποίηση.