Καταρρέουν οι τιμές του ελαιολάδου στη Λακωνία

Νάγια Γρηγοράκου: «Η Κυβέρνηση αφήνει τους παραγωγούς αντιμέτωπους με την οικονομική ασφυξία»

Την ανάγκη άμεσων μέτρων στήριξης των ελαιοπαραγωγών της Λακωνίας αναδεικνύει με κοινοβουλευτική Ερώτησή της προς τους Υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Ανάπτυξης και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών η Βουλευτής Λακωνίας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Νάγια Γρηγοράκου.

Η νέα ελαιοκομική περίοδος 2026–2027 ξεκινά με ιδιαίτερα δυσοίωνες προοπτικές για τους Λάκωνεςπαραγωγούς, καθώς οι τιμές του ελαιολάδου υποχωρούν σημαντικά, την ώρα που το κόστος καλλιέργειας και συγκομιδής παραμένει δυσβάσταχτο.

Χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία που παραθέτει η Δημοτική Κοινότητα Νομίων του Δήμου Μονεμβασίας σε επιστολή της, σύμφωνα με τα οποία, μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες του Οκτωβρίου, η τιμή του ελαιολάδουσε εμπορικές συμφωνίες τοπικού συνεταιρισμού υποχώρησε από τα 5,95 στα 4,10 ευρώ ανά κιλό. Μια πτώση που ξεπερνά το 31%, με τις καθοδικές πιέσεις να συνεχίζονται και το αγοραστικό ενδιαφέρον να παραμένει περιορισμένο.

Όπως τονίζει η Νάγια Γρηγοράκου, οι ελαιοπαραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα διπλό αδιέξοδο: από τη μία, τις χαμηλές τιμές πώλησης του προϊόντος τους και, από την άλλη, το αυξημένο κόστος λιπασμάτων, ενέργειας, καυσίμων, φυτοπροστατευτικών προϊόντων και εργατικών χεριών. Μάλιστα, για ορισμένους παραγωγούς τίθεται πλέον ακόμη και ζήτημα οικονομικής σκοπιμότητας της συγκομιδής.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ανεπαρκή κάλυψη των αναγκών των αγροτών από την έκτακτη ενίσχυση 15% για την αγορά λιπασμάτων, η οποία περιορίστηκε σε δαπάνες έως τις 31 Αυγούστου 2026, αφήνοντας εκτός τις μεταγενέστερες ανάγκες της νέας καλλιεργητικής περιόδου.

Η Βουλευτής αναδεικνύει, παράλληλα, τις συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που έχουν ήδη αναλάβει άλλες ευρωπαϊκές χώρες για την προστασία της ελαιοπαραγωγής. Στην Ισπανία ενεργοποιήθηκε μηχανισμός προσωρινής αποθήκευσης του 12% της παραγωγής ελαιολάδου, με στόχο τη σταθεροποίηση της αγοράς, ενώ η Ιταλία έχει υιοθετήσει Εθνικό Ελαιοκομικό Σχέδιο 2026–2030, με προβλεπόμενη χρηματοδότηση 300 εκατ. ευρώ.

Η Νάγια Γρηγοράκου υπογραμμίζει ότι η Κυβέρνηση οφείλει να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις, να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο προστασίας του αγροτικού εισοδήματος και, κυρίως, να αναλάβει δράση πριν η οικονομική πίεση οδηγήσει ακόμη περισσότερους παραγωγούς στην εγκατάλειψη της καλλιέργειας.

Με την Ερώτησή της, η Βουλευτής Λακωνίας ζητά από την Κυβέρνηση:

• Άμεσα μέτρα προστασίας του εισοδήματος των ελαιοπαραγωγών και εξέταση της δυνατότητας έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης.
• Αξιοποίηση των ευρωπαϊκών μηχανισμών ρύθμισης της προσφοράς
• Επέκταση της ενίσχυσης για τα λιπάσματα και ουσιαστική μείωση του κόστους παραγωγής.
• Εντατικοποίηση των ελέγχων για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, νοθεία και παράνομες ελληνοποιήσεις, με συγκεκριμένα στοιχεία για τους ελέγχους στη Λακωνία.
• Παρουσίαση ολοκληρωμένου Εθνικού Σχεδίου για την ελαιοκαλλιέργεια, με εξασφαλισμένους πόρους και σαφές χρονοδιάγραμμα.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο:

Προς τους Υπουργούς:

• Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μαργαρίτη Σχοινά
• Ανάπτυξης, κ. Παναγιώτη Θεοδωρικάκο
• Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κυριάκο Πιερρακάκη

Θέμα: «Κάτω από τα 4 ευρώ το ελαιόλαδο στη Λακωνία – Ασφυκτική πίεση στους παραγωγούς από την πτώση των τιμών και το υψηλό κόστος παραγωγής»

Δυστυχώς, η νέα ελαιοκομική περίοδος 2026–2027 ξεκινά με έντονη ανησυχία για τους ελαιοπαραγωγούς της Λακωνίας, καθώς η σημαντική υποχώρηση των τιμών του ελαιολάδου, σε συνδυασμό με το διαρκώς αυξανόμενο κόστος παραγωγής, δημιουργεί συνθήκες οικονομικής ασφυξίας και θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα χιλιάδων αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Είναι γνωστό πως η ελαιοκαλλιέργεια αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της οικονομίας της Λακωνίας, στηρίζοντας χιλιάδες οικογένειες, συνεταιρισμούς, ελαιοτριβεία και επιχειρήσεις μεταποίησης και εμπορίας. Η διατήρηση της ελαιοπαραγωγής συνδέεται άμεσα με την απασχόληση, την τοπική ανάπτυξη και τη συγκράτηση του πληθυσμού στην ύπαιθρο.

Χαρακτηριστική της κατάστασης είναι η επιστολή της Δημοτικής Κοινότητας Νομίων του Δήμου Μονεμβασίας, της 29ης Οκτωβρίου 2026, με την οποία εκφράζεται η έντονη ανησυχία των παραγωγών για την εξέλιξη των τιμών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην επιστολή, σε δημοσιοποιημένες εμπορικές συμφωνίες συνεταιρισμού του Δήμου Μονεμβασίας, η τιμή του ελαιολάδου υποχώρησε από τα 5,95 ευρώ ανά κιλό στις αρχές Οκτωβρίου, η τιμή υποχώρησε στα 4,10 ευρώ στις 20 Οκτωβρίου, ενώ, σύμφωνα με νεότερα στοιχεία, έχει πλέον πέσει κάτω από τα 4 ευρώ, χωρίς να καταγράφεται ουσιαστικό αγοραστικό ενδιαφέρον.

Πρόκειται για μείωση που ξεπερνά το 31% μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες, η οποία αποτυπώνει την έντονη αβεβαιότητα που επικρατεί ήδη από την έναρξη της νέας ελαιοκομικής περιόδου.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη Λακωνία, αλλά αφορά συνολικά την ελληνική ελαιοπαραγωγή. Η υποχώρηση των τιμών παραγωγού καταγράφεται σε πολλές ελαιοπαραγωγικές περιοχές της χώρας, προκαλώντας έντονο προβληματισμό για τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων.

Την ίδια στιγμή, το κόστος καλλιέργειας και συγκομιδής παραμένει ιδιαίτερα υψηλό. Οι παραγωγοί καλούνται να ανταποκριθούν στις αυξημένες δαπάνες για λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά προϊόντα, καύσιμα, ενέργεια και εργατικά χέρια, ενώ οι ελλείψεις εργατών γης επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τη διαδικασία της συγκομιδής.

Χαρακτηριστικό είναι εδώ το πρόβλημα των ανατιμήσεων στα λιπάσματα. Παρά τις συνεχιζόμενες πιέσεις στο κόστος παραγωγής, η έκτακτη οικονομική ενίσχυση ύψους 15% επί της καθαρής αξίας των παραστατικών αγοράς λιπασμάτων περιορίστηκε σε αγορές που πραγματοποιήθηκαν από τις 15 Μαρτίου έως τις 31 Αυγούστου 2026, χωρίς να καλύπτει τις μεταγενέστερες ανάγκες της νέας καλλιεργητικής περιόδου.

Η συμπίεση των τιμών παραγωγού και η διατήρηση του υψηλού κόστους καλλιέργειας δημιουργούν ένα ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον, στο οποίο για ορισμένους παραγωγούς τίθεται πλέον ακόμη και ζήτημα οικονομικής σκοπιμότητας της συγκομιδής. Επιπλέον, είναι σαφές ότι η ανάγκη άμεσης κάλυψης των καλλιεργητικών δαπανών και των οικονομικών υποχρεώσεων περιορίζει τη διαπραγματευτική δυνατότητα των παραγωγών, οι οποίοι συχνά δεν διαθέτουν την αναγκαία ρευστότητα ώστε να επιλέξουν τον καταλληλότερο χρόνο διάθεσης του προϊόντος τους.

Επιπροσθέτως, σοβαρά ερωτήματα εγείρονται για τη διαμόρφωση των τιμών σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας, τα περιθώρια κέρδους των ενδιάμεσων επιχειρήσεων, καθώς και την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών στην αντιμετώπιση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, φαινομένων νοθείας και παράνομων ελληνοποιήσεων. Η διασφάλιση της ιχνηλασιμότητας και της αυθεντικότητας του ελληνικού ελαιολάδου αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προστασία τόσο των καταναλωτών όσο και των παραγωγών, που επενδύουν στην ποιότητα και τη φήμη του προϊόντος τους.

Απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πρωτοβουλίες άλλων μεγάλων ελαιοπαραγωγικών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη του κλάδου.

Στην Ισπανία, με την υπουργική απόφαση APA/1145/2026 της 29ης Οκτωβρίου 2026, θεσπίστηκε ειδικός μηχανισμός ρύθμισης της προσφοράς ελαιολάδουγια την ελαιοκομική περίοδο 2026–2027, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 167α του Κανονισμού (ΕΕ) 1308/2013.Μάλιστα, με απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 2026, που δημοσιεύθηκε στην ισπανική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 6 Νοεμβρίου, ενεργοποιήθηκε ο συγκεκριμένος μηχανισμός, προβλέποντας την υποχρεωτική προσωρινή αποθήκευση του 12% της δηλωμένης παραγωγής ελαιολάδου κάθε ελαιοτριβείου, από την παραγωγή Νοεμβρίου 2026, με στόχο τη σταθεροποίηση της αγοράς και την αντιμετώπιση συνθηκών υπερπροσφοράς. Αντίστοιχα, η Ιταλία έχει υιοθετήσει Εθνικό Ελαιοκομικό Σχέδιο για την περίοδο 2026–2030, με στόχο τη διαρθρωτική ενίσχυση της παραγωγής και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου, ενώ έχουν προβλεφθεί πόροι ύψους 300 εκατ. ευρώ για την εφαρμογή των σχετικών παρεμβάσεων.

Οι πρωτοβουλίες αυτές αναδεικνύουν τις δυνατότητες αξιοποίησης εθνικών και ευρωπαϊκών εργαλείων για τη σταθεροποίηση της αγοράς, τη στήριξη του εισοδήματος των παραγωγών και τη διαμόρφωση μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την ελαιοκαλλιέργεια.

Ωστόσο, στην Ελλάδα παραμένει ακόμη ζητούμενο η παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου που θα συνδυάζει άμεσα μέτρα οικονομικής ανακούφισης με αποτελεσματική εποπτεία της αγοράς, ενίσχυση της ρευστότητας, αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών μηχανισμών και ουσιαστική στήριξη της τυποποίησης και της εξαγωγικής δραστηριότητας.

Για τη Λακωνία, που διαθέτει ελαιόλαδο υψηλής ποιότητας και σημαντική παραγωγική και εξαγωγική δραστηριότητα, η διασφάλιση ενός βιώσιμου εισοδήματος για τους ελαιοπαραγωγούς αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη διατήρηση και την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα.

Την ώρα που άλλες ευρωπαϊκές χώρες ενεργοποιούν συγκεκριμένους μηχανισμούς για τη σταθεροποίηση της αγοράς και τη στήριξη της ελαιοπαραγωγής, οι Λάκωνες παραγωγοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την πτώση των τιμών και το αυξημένο κόστος παραγωγής χωρίς ένα αντίστοιχο ολοκληρωμένο σχέδιο προστασίας του εισοδήματός τους. Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει ποια εργαλεία προτίθεται να αξιοποιήσει και με ποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, πριν η οικονομική πίεση οδηγήσει σε περαιτέρω εγκατάλειψη των καλλιεργειών.

Δεδομένου ότι, η σημαντική υποχώρηση των τιμών του ελαιολάδου ήδη από την έναρξη της νέας ελαιοκομικής περιόδου προκαλεί έντονη ανησυχία στους παραγωγούς της Λακωνίας,

Δεδομένου ότι το αυξημένο κόστος καλλιέργειας και συγκομιδής περιορίζει δραστικά το αγροτικό εισόδημα και απειλεί τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων,

Δεδομένου ότι η έλλειψη ρευστότητας αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική θέση των παραγωγών και των συνεταιρισμών,

Δεομένου ότι άλλες ευρωπαϊκές ελαιοπαραγωγικές χώρες έχουν ήδη ενεργοποιήσει συγκεκριμένα εργαλεία παρέμβασης και στήριξης του κλάδου,

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1. Πώς αξιολογεί η Κυβέρνηση τη σημαντική υποχώρηση των τιμών παραγωγού του ελαιολάδουκατά την έναρξη της ελαιοκομικής περιόδου 2026–2027; Ποιοι παράγοντες εκτιμάται ότι συμβάλλουν στη διαμόρφωση των τιμών και ποια είναι τα διαθέσιμα στοιχεία για την εξέλιξή τους στη Λακωνία και συνολικά στην ελληνική αγορά;
2. Ποια άμεσα μέτρα προτίθεται να λάβει η Κυβέρνηση για την προστασία του εισοδήματος των ελαιοπαραγωγών από την πτώση των τιμών;Εξετάζεται η χορήγηση έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης, με αξιοποίηση εθνικών ή ευρωπαϊκών πόρων;
3. Έχει εξετάσει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τη δυνατότητα αξιοποίησης του άρθρου 167α του Κανονισμού (ΕΕ) 1308/2013,κατά το παράδειγμα της Ισπανίας, για τη ρύθμιση της προσφοράς ελαιολάδου; Προτίθεται επίσης να εξετάσει την ενεργοποίηση ευρωπαϊκών μέτρων ενίσχυσης της ιδιωτικής αποθεματοποίησης, σύμφωνα με τα άρθρα 17 και 18 του ίδιου Κανονισμού;
4. Εξετάζεται η επέκταση της οικονομικής ενίσχυσης 15% για την αγορά λιπασμάτων, ώστε να καλύπτει και τις μεταγενέστερες δαπάνες της νέας καλλιεργητικής περιόδου; Ποιες πρόσθετες παρεμβάσεις σχεδιάζονται για τη μείωση του κόστους ενέργειας, καυσίμων, φυτοπροστατευτικώνπροϊόντων και συγκομιδής;
5. Πόσοι έλεγχοι έχουν πραγματοποιηθεί κατά τη διετία 2025–2026 στην αγορά ελαιολάδου για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, νοθεία, παραπλανητική επισήμανση και παράνομες ελληνοποιήσεις; Πόσοι από αυτούς αφορούσαν τη Λακωνία, ποιες παραβάσεις διαπιστώθηκαν και ποιες κυρώσεις επιβλήθηκαν;
6. Ποιος είναι ο συγκεκριμένος σχεδιασμός για τη στήριξη της ελαιοκαλλιέργειας στη Λακωνία, την ενίσχυση των συνεταιρισμών και των ομάδων παραγωγών, την ανάπτυξη της τυποποίησης και της εξωστρέφειας και τη βελτίωση της διαπραγματευτικής θέσης των ελαιοπαραγωγών;
7. Προτίθεται η Κυβέρνηση να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο Εθνικό Σχέδιο για την ελαιοκαλλιέργεια και το ελαιόλαδο, με συγκεκριμένους στόχους, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και σαφές χρονοδιάγραμμα, το οποίο θα αντιμετωπίζει τόσο τη σημερινή κρίση των τιμών όσο και τις διαρθρωτικές αδυναμίες του κλάδου;

Η ερωτώσα Βουλευτής

Παναγιώτα (Νάγια) Γρηγοράκου