Διευρύνεται από σήμερα (27/07) η πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, καθώς στην ηλεκτρονική πλατφόρμα μπορούν πλέον να υποβάλλουν αίτηση πολίτες και επιχειρήσεις με συνολικά χρέη άνω των 5.000 ευρώ.
Η νέα δυνατότητα, η ενεργοποίηση της οποίας είχε οριστεί από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τις 26 Ιουλίου, μειώνει στο μισό το κατώτατο όριο υπαγωγής, το οποίο μέχρι σήμερα ανερχόταν στις 10.000 ευρώ.
Ποιους αφορά η νέα δυνατότητα
Αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό μπορούν να υποβάλλουν φυσικά και νομικά πρόσωπα, ιδιώτες, ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Στο πεδίο εφαρμογής περιλαμβάνονται επίσης νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου τα οποία, παρότι δεν επιδιώκουν οικονομικό σκοπό, ασκούν οικονομική δραστηριότητα.
Μέσω της διαδικασίας μπορούν να ρυθμιστούν συνολικά οφειλές προς:
την ΑΑΔΕ και το Δημόσιο,
τον e-ΕΦΚΑ και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης,
τράπεζες,
εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων – servicers,
τρίτους φορείς, εφόσον οι σχετικές οφειλές εισπράττονται από τη φορολογική διοίκηση.
Στον μηχανισμό μπορούν να ενταχθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές, αλλά και ενήμερες ή εξυπηρετούμενες υποχρεώσεις. Για τις τελευταίες απαιτείται, μεταξύ άλλων, να αποδεικνύεται επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης του αιτούντος κατά τουλάχιστον 20%.
Παράλληλα, έχει καταργηθεί ο παλαιότερος περιορισμός που απέκλειε την υπαγωγή όταν το 90% των οφειλών συγκεντρωνόταν σε έναν μόνο πιστωτή.
Εως 240 δόσεις για Δημόσιο και 420 για δάνεια
Το βασικό πλεονέκτημα του εξωδικαστικού μηχανισμού είναι η δυνατότητα δημιουργίας ενός ενιαίου και μακροχρόνιου σχεδίου αποπληρωμής, το οποίο προκύπτει μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης προβλέπεται αποπληρωμή σε έως και 240 μηνιαίες δόσεις.
Για μη εξυπηρετούμενες οφειλές προς τράπεζες και servicers ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φτάσει έως τις 420, ανάλογα με το είδος της οφειλής, τις εξασφαλίσεις και το αν ο οφειλέτης είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Σε άλλες περιπτώσεις το ανώτατο όριο διαμορφώνεται στις 180 ή στις 240 δόσεις.
Για τις ρυθμίσεις προβλέπεται σταθερό επιτόκιο 3% για τα πρώτα τρία έτη, τόσο για οφειλές προς το Δημόσιο όσο και για οφειλές προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης.
Πότε προβλέπεται «κούρεμα» της οφειλής
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός παρέχει τη δυνατότητα μερικής διαγραφής βασικής οφειλής, τόκων, προστίμων και προσαυξήσεων. Το «κούρεμα», ωστόσο, δεν είναι αυτόματο ούτε δεδομένο για κάθε αίτηση.
Η πρόταση παράγεται μέσω ειδικού αλγορίθμου, ο οποίος εξετάζει την αξία της περιουσίας και το διαθέσιμο εισόδημα του οφειλέτη, αφού αφαιρεθούν οι εύλογες και ανελαστικές δαπάνες διαβίωσης. Στην αξιολόγηση μπορούν να συνυπολογιστούν η οικονομική κατάσταση των συνοφειλετών και των εγγυητών, εφόσον ολοκληρώσουν τις απαιτούμενες ενέργειες και συναινέσουν στην άρση του απορρήτου.
Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει, ανάλογα με τα οικονομικά δεδομένα κάθε υπόθεσης, δυνατότητα διαγραφής:
έως 75% της βασικής οφειλής προς το Δημόσιο,
έως 85% των προσαυξήσεων σε ληξιπρόθεσμες οφειλές προς ΑΑΔΕ και e-ΕΦΚΑ,
έως 95% των προστίμων της ΑΑΔΕ,
έως 80% της βασικής οφειλής και έως 100% των τόκων προς τράπεζες και servicers.
Τα παραπάνω ποσοστά αποτελούν τα ανώτατα προβλεπόμενα όρια και όχι εγγυημένο αποτέλεσμα για τον αιτούντα. Η τελική πρόταση εξαρτάται από την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, το εισόδημα και την περιουσία του.
Τι κερδίζει ο οφειλέτης από τη ρύθμιση
Η ένταξη και η συνεπής τήρηση της συμφωνίας μπορούν να εξασφαλίσουν στον οφειλέτη:
αναστολή μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμοί, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου,
δυνατότητα έκδοσης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας,
ρύθμιση δανείων που καλύπτονται από εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου,
ενιαία αντιμετώπιση των χρεών χωρίς προσφυγή σε πολυετείς δικαστικές διαδικασίες.
Για τους ευάλωτους οφειλέτες, εφόσον διαθέτουν την προβλεπόμενη βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη, η πρόταση αναδιάρθρωσης είναι κατ’ αρχήν υποχρεωτικά αποδεκτή από το Δημόσιο και τους χρηματοδοτικούς φορείς. Ο οφειλέτης, πάντως, διατηρεί το δικαίωμα να απορρίψει την πρόταση.
Πώς υποβάλλεται η αίτηση
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού, μέσω του gov.gr, με τη χρήση των προσωπικών κωδικών Taxisnet.
Ο οφειλέτης μπορεί να ξεκινήσει τη διαδικασία ο ίδιος ή μέσω εξουσιοδοτημένου συμβούλου. Κατά τη συμπλήρωση της αίτησης αντλούνται και διασταυρώνονται στοιχεία για τις οφειλές, τα εισοδήματα και την περιουσία, ενώ απαιτείται η συναίνεση των εμπλεκόμενων προσώπων όπου προβλέπεται.
Μετά την οριστική υποβολή, τα δεδομένα αξιολογούνται και παράγεται πρόταση αναδιάρθρωσης. Εφόσον ο οφειλέτης την αποδεχθεί, η σύμβαση καθίσταται δεσμευτική για τους πιστωτές που συμμετέχουν στη διαδικασία.
Πότε μπορεί να χαθεί η ρύθμιση
Η ένταξη στον εξωδικαστικό δεν ολοκληρώνεται με την αποδοχή της πρότασης, αλλά προϋποθέτει συνεπή καταβολή των συμφωνημένων δόσεων.
Εάν ο οφειλέτης καθυστερήσει τρεις δόσεις ή ποσό που αντιστοιχεί στο 3% της συνολικής οφειλής προς συγκεκριμένο πιστωτή, ο πιστωτής μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση. Σε αυτήν την περίπτωση η ρύθμιση χάνεται ως προς τον συγκεκριμένο πιστωτή και αναβιώνουν οι απαιτήσεις που ίσχυαν πριν από τη συμφωνία, αφαιρουμένων των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.
Επιπλέον, ειδικοί περιορισμοί ισχύουν για όσους έχουν ενεργές δικαστικές διαδικασίες πτώχευσης, εξυγίανσης ή προστασίας υπερχρεωμένων νοικοκυριών. Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται προηγουμένως παραίτηση από την εκκρεμή διαδικασία, ενώ δεν μπορεί να υποβληθεί νέα αίτηση εάν δεν έχουν περάσει τουλάχιστον 12 μήνες από την ολοκλήρωση προηγούμενης διαδικασίας εξωδικαστικού μηχανισμού.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, από την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας είχαν ολοκληρωθεί έως τα μέσα Ιουλίου 64.406 επιτυχείς ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούσαν σε αρχικές οφειλές ύψους 19,67 δισ. ευρώ.